Fortepian pełen namiętności
Pełen emocji, wirtuozerii i niezwykłych muzycznych opowieści będzie lutowy koncert symfoniczny Polskiej Filharmonii „Sinfonia Baltica” im. Wojciecha Kilara. W programie znalazły się dwa dzieła rosyjskich kompozytorów, które choć powstały w różnych epokach, łączy niezwykła siła oddziaływania na wyobraźnię słuchacza. Wieczór rozpocznie Rapsodia na temat Paganiniego op. 43 Siergieja Rachmaninowa, w której fortepian podejmuje fascynujący dialog z orkiestrą, a zakończy go pełna orientalnego kolorytu i baśniowej atmosfery Szeherezada op. 35 Nikołaja Rimskiego-Korsakowa.
Rapsodia na temat Paganiniego, napisana w 1934 roku, należy do najbardziej efektownych dzieł Siergieja Rachmaninowa przeznaczonych na fortepian i orkiestrę. Jej podstawą jest słynny temat z 24. Kaprysu na skrzypce solo Niccolò Paganiniego, który kompozytor poddaje serii 24 niezwykle pomysłowych wariacji. Rachmaninow prowadzi temat przez kolejne odsłony - od dynamicznych i pełnych energii fragmentów, przez partie o charakterze tanecznym, aż po pełne liryzmu momenty. Szczególne miejsce zajmuje XVIII wariacja, w której temat Paganiniego zostaje odwrócony, tworząc jedną z najbardziej rozpoznawalnych i poruszających melodii Rachmaninowa. Wirtuozowska partia fortepianu nie jest jednak jedynie pokazem technicznych możliwości wykonawcy - pozostaje w nieustannym dialogu z orkiestrą, a kolejne wariacje ukazują bogactwo brzmieniowe i emocjonalne dzieła.
Partię solową wykona Michał Karol Szymanowski - pianista, kameralista i dyrygent, laureat licznych konkursów pianistycznych w Polsce i za granicą, który doskonalił swoje umiejętności m.in. w Hochschule für Musik Hanns Eisler w Berlinie. Artysta ukończył z wyróżnieniem Akademię Muzyczną w Bydgoszczy, gdzie obecnie prowadzi klasę fortepianu.
Drugą część wieczoru wypełni Szeherezada op. 35 Nikołaja Rimskiego-Korsakowa - jedna z najbardziej sugestywnych kompozycji rosyjskiego romantyzmu. Powstałe w 1888 roku dzieło czerpie inspirację ze świata „Księgi tysiąca i jednej nocy”, a jego cztery części prowadzą słuchacza przez kolejne muzyczne obrazy: morze i podróż Sindbada, opowieść księcia Kalender, historię młodego księcia i księżniczki oraz pełne rozmachu święto w Bagdadzie.
W Szeherezadzie Rimski-Korsakow z niezwykłą wyobraźnią wykorzystuje możliwości orkiestry. Barwne instrumentacje, orientalizujące melodie, kontrasty dynamiczne i charakterystyczne partie skrzypiec solo tworzą muzyczny świat pełen tajemnicy, przygody i zmiennych nastrojów. To muzyka, która nie tylko opowiada, ale przede wszystkim maluje dźwiękiem - pozwalając słuchaczowi przenieść się do świata baśni, egzotycznych podróży i niezwykłych historii.
Za pulpitem dyrygenckim stanie Szymon Morus, dyrygent, pedagog i założyciel Orkiestry Kameralnej Progress, z którą od 2009 roku koncertuje w Polsce i poza jej granicami.
Zestawienie Rachmaninowa i Rimskiego-Korsakowa pozwoli spojrzeć na rosyjską muzykę z dwóch różnych perspektyw - od popisu pianistycznej wirtuozerii i romantycznej ekspresji po niezwykle barwną, orkiestrową opowieść. Będzie to wieczór, w którym techniczny kunszt spotka się z emocją, a dźwięk stanie się narzędziem opowiadania historii.
Wykonawcy:
Michał Karol Szymanowski - fortepian
Szymon Morus - dyrygent
Orkiestra Polskiej Filharmonii „Sinfonia Baltica” im. Wojciecha Kilara
Program:
Siergiej Rachmaninow - Rapsodia na temat Paganiniego op. 43
Nikołaj Rimski-Korsakow - Szeherezada op. 35
Michał Karol Szymanowski
Pianista, kameralista, dyrygent i pedagog. Doktor habilitowany sztuk muzycznych; pracuje na stanowisku adiunkta, prowadząc klasę fortepianu w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Laureat wielu ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów pianistycznych, m. in.: im. F. Chopina w Daegu w Korei, im. F. Chopina w Darmstadt, Mozart A w Akwizgranie, im. V. Horowitza w Kijowie, im. J. Paderewskiego w Bydgoszczy, im. S. Moniuszki w Rzeszowie, im. J. Zarębskiego w Warszawie, Yamaha Music Foundation of Europe w Katowicach, czy Ogólnopolskiego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie. W 2015 reprezentował Polskę w 17. Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. F. Chopina w Warszawie.
Michał Szymanowski koncertował w Pałacu Narodów ONZ w Genewie, w Watykanie (koncert dla Benedykta XVI), w Belwederze dla prezydenta Polski oraz w wielu filharmoniach na całym świecie, m. in. w: USA, Brazylii, Argentynie, Wenezueli, Japonii czy Korei. Gościł na festiwalach w Polsce i za granicą, w tym: Oficina de Música w Kurytybie, Chopiniana w Buenos Aires, Festival Europeo de Solistas w Caracas, Festival Pianistico w Rzymie, Long Lake Festival w Lugano, a także czterokrotnie na Festiwalu „Chopin i Jego Europa” w Warszawie, gdzie brawurowo wykonał m. in. koncerty fortepianowe Paderewskiego, Wieniawskiego czy Stojowskiego.
Michał Szymanowski nagrał cztery płyty z utworami polskich kompozytorów. W 2011 i 2015 roku dla wytwórni CD Accord (Naxos) z utworami Chopina, Paderewskiego, Szymanowskiego i Wieniawskiego. W 2023 roku artysta nagrał monograficzną płytę z wczesnymi utworami fortepianowymi Paderewskiego dla wytwórni Sagittaria, a w 2024 roku komplet dzieł na fortepian i orkiestrę tego kompozytora, prowadząc od pulpitu dyrygenckiego Polish Paderewski Symphony Orchestra (DUX).
fot. Tomasz Bakuła
Szymon Morus - Dyrygent młodego pokolenia. Dał się poznać z tego, że nie obawia się prowadzić nawet najtrudniejszych dzieł. Doskonale odnajduje się w każdym rodzaju muzyki. Założyciel i dyrektor artystyczny Orkiestry Kameralnej Progress, z którą od 2009 roku regularnie koncertuje, zapraszając do współpracy wykonawców o szerokich perspektywach artystycznych. Zespół ten specjalizuje się w wykonywaniu muzyki współczesnej; ma na swoim koncie 8 płyt CD. Szymon Morus propaguje zainteresowanie muzyką najnowszą poprzez liczne prawykonania, współpracując z polskimi kompozytorami młodego pokolenia. Realizuje również innowacyjne projekty edukacyjne dla najmłodszych odbiorców muzyki poważnej. Na scenie Filharmonii Narodowej zadebiutował, występując podczas Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego z okazji 85. rocznicy urodzin kompozytora w 2018 roku. W marcu 2016 roku objął kierownictwo muzyczne nad premierą Czarnej Maski Krzysztofa Pendereckiego w Operze Bałtyckiej w Gdańsku i z wielkim powodzeniem zaprezentował dzieło trójmiejskiej widowni. Warszawska publiczność Teatru Wielkiego Opery Narodowej (kwiecień 2016) doceniła je tym bardziej. Szymon Morus z Operą Bałtycką związał się na dłużej, kierując kolejnymi produkcjami: Sąd Ostateczny Krzysztofa Knittla, Straszny dwór Stanisława Moniuszki, Dziadek do orzechów Piotra Czajkowskiego. Współpracuje m.in. z: Polską Operą Królewską, Teatrem Wielkim w Łodzi, Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Polską Orkiestrą Sinfonia Juventus, Filharmonią Krakowską, Filharmonią Bałtycką, Filharmonią Podkarpacką, Filharmonią Koszalińską, Polską Filharmonią Kameralną, Śląską Orkiestrą Kameralną czy Radomską Orkiestrą Kameralną. Pod jego batutą występowali wybitni soliści, wśród nich: Pierre Génisson, Massimo Mercelli, Miroslava Yordanova, Alexander Krichel, Olga Pasiecznik czy Robert Gierlach.
Za swoje osiągnięcia został uhonorowany Pomorską Nagrodą Artystyczną w roku 2016. Jest prezesem Pomorskiego Stowarzyszenia Musica Giovane, którego celem jest współpraca z instytucjami kultury, zespołami i indywidualnymi artystami w celu tworzenia wspólnych przedsięwzięć, łączących muzykę z poezją, teatrem i obrazem. Studiował w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku (klasa dyrygentury symfoniczno-operowej Wojciecha Rajskiego oraz klasa skrzypiec Andrzeja Kacprzaka) tam też uzyskał tytuł doktora sztuk muzycznych w dziedzinie dyrygentura. Od października 2013 roku związany z macierzystą uczelnią, gdzie prowadzi zajęcia na Wydziale Dyrygentury, Kompozycji i Teorii Muzyki.