Ta-ta-ta-taaaa na urodziny Beethovena

 

Nie ma chyba w historii muzyki bardziej rozpoznawalnego początku symfonii niż cztery dźwięki otwierające V Symfonię c-moll Ludwiga van Beethovena. Krótkie „ta-ta-ta-taaaa” stało się niemal muzycznym symbolem kompozytora - jego nieustępliwości, dramatyzmu i niezwykłej siły wyrazu. Podczas majowego koncertu Polska Filharmonia „Sinfonia Baltica” im. Wojciecha Kilara zaprosi publiczność na spotkanie z Beethovenem w kilku różnych odsłonach: od pełnej napięcia i dramatycznej energii V Symfonii po liryczne, śpiewne Romance na skrzypce i orkiestrę.

Wieczór rozpocznie Romans G-dur op. 40, w którym Beethoven pokazuje zupełnie inne oblicze swojej twórczości. Utwór, skomponowany około 1800-1801 roku, opiera się na szeroko prowadzonej, śpiewnej partii skrzypiec, która pozostaje w dialogu z orkiestrą. Wirtuozeria nie służy tu efektownemu popisowi, lecz jest podporządkowana melodyce i ekspresji. To muzyka subtelna, elegancka i pełna kantylenowego charakteru, pozwalająca usłyszeć Beethovena jako kompozytora niezwykle wrażliwego na piękno melodii.

Drugim z dwóch Romansów będzie Romans F-dur op. 50, dzieło jeszcze bardziej liryczne i skupione. Powstały około 1798 roku utwór rozpoczyna samotna partia skrzypiec, której melodia stopniowo splata się z brzmieniem orkiestry. Oba Romance należą do najpiękniejszych przykładów wczesnej twórczości Beethovena przeznaczonej na skrzypce i orkiestrę. Ich pozornie prosta forma kryje wymagającą partię solową, w której techniczna swoboda wykonawcy musi iść w parze z umiejętnością prowadzenia długiej, śpiewnej frazy.

Partie solowe obu utworów wykona Piotr Pławner - jeden z najwybitniejszych polskich skrzypków, artysta o międzynarodowej renomie, który w tym koncercie wystąpi również w roli dyrygenta.

Natomiast po lirycznych Romansach przyjdzie czas na dzieło, które należy do absolutnego kanonu muzyki symfonicznej. V Symfonia c-moll op. 67 to kompozycja, której charakterystyczny czterodźwiękowy motyw otwierający stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych tematów w historii muzyki. Beethoven wykorzystuje go jako podstawowy materiał całej pierwszej części, rozwijając zaledwie kilka dźwięków w muzyczną narrację pełną napięcia, kontrastów i dramatycznych kulminacji. Symfonia powstawała przez kilka lat, a jej ostateczna wersja została ukończona w 1808 roku. Prawykonanie odbyło się 22 grudnia tego samego roku w Theater an der Wien podczas słynnego koncertu, w którego programie znalazły się również m.in. VI Symfonia oraz Fantazja chóralna.

V Symfonia jest jednak czymś więcej niż tylko słynnym motywem otwierającym. Beethoven prowadzi słuchacza przez kolejne etapy muzycznej opowieści, budując napięcie poprzez rytm, dynamikę i nieustanne przekształcanie podstawowych motywów. Dramatyczne c-moll pierwszej części kontrastuje z lirycznym charakterem części drugiej, a kolejne ogniwa prowadzą ku finałowi, w którym mroczne brzmienie ustępuje triumfalnej energii C-dur.

Koncert „Ta-ta-ta-taaaa na urodziny Beethovena” pozwoli więc spotkać kompozytora nie tylko jako twórcę muzyki monumentalnej i dramatycznej, lecz także jako autora dzieł pełnych śpiewności, elegancji i emocjonalnej subtelności. Dwa Romance i V Symfonia tworzą razem program, który pokazuje szeroką skalę jego muzycznej wyobraźni - od intymnego dialogu skrzypiec z orkiestrą po jeden z najbardziej porywających finałów w repertuarze symfonicznym.

 

Wykonawcy:
Piotr Pławner - skrzypce, dyrygent
Orkiestra Polskiej Filharmonii „Sinfonia Baltica” im. Wojciecha Kilara

 

Program:
Ludwig van Beethoven - Romans G-dur op. 40 na skrzypce i orkiestrę
Ludwig van Beethoven - Romans F-dur op. 50 na skrzypce i orkiestrę
Ludwig van Beethoven - V Symfonia c-moll op. 67

 

 

Piotr Pławner należy do najwybitniejszych i najbardziej kreatywnych skrzypków swojej generacji. “Ten młody człowiek jest fenomenem, to prawdziwy geniusz. Jego gra jest fascynująca, przemyślana do ostatniego niuansu. O tej interpretacji można mówić tylko w superlatywach“ – pisze o artyście gazeta „Stuttgarter Zeitung“, The Times pisze »to wyjatkowy, nieskazitelny talent«, a Lord Yehudi Menuhin nazwał Piotra Pławnera skrzypkiem o fenomenalnych zdolnościach oraz jednym z najbardziej obiecujących talentów nadchodzącej ery.

Naukę gry na skrzypcach rozpoczął w wieku 6 lat. Na estradzie debiutował w dziewiątym roku życia. Studia ukończył z wyróżnieniem w Akademii Muzycznej w Łodzi. Po otrzymaniu stypendium Fundacji im. Henryka Szerynga w Monte-Carlo studiował w Bernie (Szwajcaria), gdzie w roku 1995 zostaje wyróżniony nagrodą specjalną “Tschumi-Preis“ za najlepszy dyplom solistyczny.

Artysta jest laureatem wielu konkursów i przesłuchań w kraju i za granicą. Najważniejsze z nich to zwycięstwa w X Międzynarodowym Konkursie im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu (1991), Międzynarodowym Konkursie w Bayreuth (1991), w Międzynarodowym Konkursie w Monte Carlo im. Henryka Szerynga (1994) 44. Międzynarodowym Konkursie ARD w Monachium (1995 – najwyższy laur przyznany w 55-letniej historii tego konkursu dopiero po raz trzeci).

Piotr Pławner był stypendystą Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci, Fundacji Sztuki Dziecka, Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Fundacji im. Henryka Szerynga w Monaco. Wiele koncertuje w kraju i za granicą jako solista i kameralista. Występował w wielu krajach europejskich, krajach arabskich, Azji oraz obu Amerykach. Występował z takimi zespołami jak: orkiestry Bayerischen Rundfunk i Süddeutschen Rundfunk, Berner Symhonieorchester, Sinfonia Helvetica, Radio Kamerorkest Hilversum, Deutschen Kammerorchester, Sinfonia Varsovia, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, Orchestre Philharmonique de Monte-Carlo oraz Netherlands Kammerorchester. Artysta współpracuje z najwybitniejszymi dyrygentami naszych czasów.

Brał udział w licznych znanych festiwalach, takich jak: Braunschweiger Kammermusikpodium, Internationale Bachakademie Stuttgart, L`esplanade Saint-Etienne, Rheingau Festival, Printemps des Arts de Monte-Carlo, Internationale Festspiele Passau, Davos Festival, Grazer Frühling, Schlosskonzerte Thun, Musikfestival Braunwald oraz Al Bustan Festival, oraz w wielu prestiżowych koncertach organizowanych dla znanych osobistości ze świata polityki (H. Kohla, R. Süssmuth, R. Dreifuss, F. Cotti, Książę Monaco Rainer III) i z okazji ważnych rocznic i wydarzeń europejskich.

Artysta występuje w takich salach koncertowych jak: Tivoli Hall w Kopenhadze, Liederhalle w Stuttgarcie, Herkules Saal w Monachium, Concertgebouw w Amsterdamie, Chatelet w Paryżu, Palau de la Musica Catalona w Barcelonie, Teatro Monumental w Madrycie, Tonhalle w Zurichu, Victoria Hall w Genewie.

Piotr Pławner dysponuje rozległym repertuarem, począwszy od baroku po dzieła kompozytorów współczesnych (m.in. K. Penderecki, W. Lutosławski, E. Knapik, M. Feldman, S. Gubaidulina). Dokonał również wielu nagrań radiowych i telewizyjnych w Polsce, Holandii, Niemczech, Danii, Hiszpanii, Szwajcarii i Austrii, m.in. dla Polskiego Radia i Telewizji, TV Hilversum, TV i Radia Bawarskiego, TV Espana, Radio France, SDR, WDR, SWR, DRS oraz ORF. W ostatnich latach dokonał archiwalnych nagrań z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach (koncerty skrzypcowe H. Wieniawskiego, K. Szymanowskiego, M. Karłowicza, S. Prokofiewa i R. Schumanna) oraz z Orkiestrami Süddeutsche Rundfunk i Bayerische Rundfunk, Mitteldeutsche Rundfunk. W swoim dorobku ma także kilka płyt kompaktowych z utworami polskich kompozytorów. Koncert na skrzypce, fortepian i kwartet smyczkowy E. Chaussona został nagrodzony nagrodą „Fryderyk 2005”. Płyta z utworami kameralnymi Karola Szymanowskiego otrzymała prestiżową nagrodę i została wybrana „Płytą Roku 1998“ przez miesięcznik „Studio”. W roku 2007 otrzymał za płytę z koncertami skrzypcowymi Szymanowskiego i Karłowicza znaczącą nagrodę „The Strad Selection“ za najlepsze wykonanie koncertów, przyznaną przez miesięcznik „The Strad“. W roku 2009 otrzymał „Fryderyka“, tym razem za płytę z utworami Karola Szymanowskiego i Pawła Kochańskiego, nagraną wspólnie z Wojciechem Świtałą.

Gra i talent Piotra Pławnera została wielokrotnie uznana przez międzynarodową krytykę
Jest zapraszanym jurorem w międzynarodowych konkursach muzycznych. Od 2006 roku jest prymariuszem światowej sławy kwintetu „I Salonisti“.

W 2015 roku odznaczony brązowym Medalem Gloria Artis za zasługi w promowaniu muzyki polskiej za granicą. W 2021 roku uhonorowany srebrnym medalem Gloria Artis.

Od sezonu koncertowego 2019/20 rozpoczął współpracę w roli kierownika artystycznego Śląskiej Orkiestry Kameralnej w Filharmonii Śląskiej w Katowicach.

Od sezonu 2022/23 jest szefem artystycznym orkiestry kameralnej Capella Bydgostiensis w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy.

Piotr Pławner gra na skrzypcach T. Balestrieri.